
Đọc văn bản mới của Bộ GD&ĐT: giáo viên cần lưu ý những gì?
Đọc văn bản mới của Bộ GD&ĐT: giáo viên cần lưu ý những gì?
Giờ ra chơi, trong phòng hội đồng, một đồng nghiệp vừa đọc tin trên điện thoại vừa nói với cả tổ: Bộ vừa có văn bản mới, yêu cầu trường phải có quy định rõ về việc dùng AI. Cả phòng gật gù, rồi ai nấy lại tất bật với tiết học tiếp theo. Tin thì đã nghe, nhưng cần làm gì từ ngày mai thì chưa ai chắc.
Cảm giác ấy rất quen. Mỗi khi có văn bản mới, thầy cô vừa mừng vì có hướng dẫn rõ ràng, vừa lo vì chưa biết mình phải thay đổi điều gì, thay đổi từ khi nào. Bài viết này cùng thầy cô đọc chậm lại Công văn 6020/BGDĐT-KHCNTT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về triển khai nhiệm vụ trọng tâm chuyển đổi số năm học 2026–2027, để hiểu đúng tinh thần chung và biết mình nên bắt đầu từ đâu.
Văn bản mới nói gì với thầy cô?
Điểm thầy cô cần nắm trước tiên nằm ở điểm c mục 5 Phần II của Công văn. Theo đó, các cơ sở giáo dục phải rà soát và ban hành quy định, quy tắc sử dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp với từng đối tượng người học và từng hoạt động giáo dục.
Quy định ấy phải xác định rõ ba nhóm trường hợp: được sử dụng AI, bị hạn chế và không được sử dụng AI. Cùng với đó, nhà trường phải quy định trách nhiệm của người sử dụng, cùng các yêu cầu về an toàn dữ liệu, tính minh bạch, khả năng kiểm chứng, độ tin cậy của nội dung và liêm chính học thuật.
Nói cách khác, Bộ không cấm AI trong trường học, cũng không để AI được dùng tùy tiện. Mỗi trường sẽ có một bộ quy tắc của riêng mình, và thầy cô cần biết rõ quy tắc của trường mình, thay vì chỉ nghe theo những gì lan truyền trên mạng.
AI được dùng để làm gì — và giới hạn ở đâu?
Công văn cũng ghi rõ AI có thể hỗ trợ giáo viên chuẩn bị bài, xây dựng học liệu, thiết kế hoạt động dạy học, kiểm tra, đánh giá và hỗ trợ người học. Với cán bộ quản lý, AI có thể giúp tổng hợp, phân tích dữ liệu và thực hiện các nhiệm vụ hành chính.
Kết quả AI tạo ra phải được kiểm chứng
Điểm quan trọng nhất mà thầy cô cần nhớ: mọi kết quả do AI tạo ra đều phải được kiểm chứng về tính chính xác và sự phù hợp trước khi đưa vào bài giảng hay bài kiểm tra. AI không thay thế trách nhiệm chuyên môn và trách nhiệm ra quyết định của nhà giáo.
Thầy cô vẫn là người quyết định cuối cùng: giáo án nào phù hợp với lớp mình, câu hỏi nào đúng mức độ của học sinh, nhận xét nào cần viết bằng chính sự quan sát của mình. AI gợi ý nhanh, nhưng chỉ thầy cô mới biết học trò của mình đang cần gì.
Thầy cô nên bắt đầu từ đâu?
- Hỏi nhà trường về quy định sử dụng AI của trường mình — trường hợp nào được dùng, trường hợp nào không, và ai là người giải đáp khi thầy cô chưa rõ.
- Rà lại cách mình đang dùng AI mỗi ngày: soạn giáo án, chấm bài, chuẩn bị học liệu — phần nào đã kiểm chứng kỹ, phần nào còn đang dùng theo thói quen.
- Lưu lại văn bản gốc và hướng dẫn của nhà trường để tiện tra cứu, đồng thời theo dõi các hướng dẫn tiếp theo của Sở GD&ĐT, đơn vị sẽ theo dõi, kiểm tra và giám sát việc thực hiện; các Sở báo cáo kết quả về Bộ trước ngày 15/6/2027.
Đừng để giấy tờ lấy mất thời gian bên học trò
Một văn bản mới không phải để thầy cô thêm lo, mà để cả trường cùng có một khung chung rõ ràng — biết việc gì máy làm được, việc gì nhất định phải là thầy cô làm. Khi quy tắc đã rõ, thầy cô sẽ yên tâm dùng AI đúng chỗ, và dành thời gian còn lại cho điều quan trọng nhất: ở bên học trò.
AI không thay thế giáo viên – AI giúp giáo viên có thêm thời gian cho học sinh. Còn thầy cô, sau khi đọc Công văn 6020, thầy cô sẽ hỏi trường mình điều gì đầu tiên?